Başkanlık sistemi, devlet yönetiminde tek bir kişinin başkanlığında hükûmet etme ve devleti yönetme esasına bağlı siyasi sistemdir. Yasama, yürütme ve yargı ilkeleri arasında ayrılığa dayanan bir yönetimdir.

 

Türkiye’de Başkanlık Sistemi?

Cumhurbaşkanlığı Hükûmet Sistemi, Türkiye’de 16 Nisan 2017 referandumuyla kabul edilen ve 9 Temmuz 2018 tarihi itibarıyla uygulanmaya başlanan başkanlık tipi hükümet sistemidir.

Türk Siyaseti tarihsel boyutta büyük dalgalanmalar ve zorluklar çekmiş bir siyaset sistemidir. Gerek darbe yönetimleri gerekse ittifak yönetimleri ile hükümetler tarihsel süreçte defalarca karşımıza çıkmıştır. Eleştirilerin ağır olduğu noktalarda aynı eleştiriye yönelik uygulamalarda da gündemimizi oldukça meşgul etmiştir.
Başkanlık sistemini savunanlar başkanlık sisteminin sorunlara parlamenter sistemden daha hızlı yanıt verip çözüm ürettiğini iddia ederler. Bir başbakan karar alacağı zaman yasama meclisinin desteğine ihtiyaç duyar, fakat başkanlık sistemindeki devlet başkanı daha az bağlıdır.

Başkanlık sistemini savunan farklı bir kesim ise karar verme mekanizmasının başkanlık sistemiyle yavaşladığını ve bunun son kertede sistemin faydasına olduğunu belirtirler.
Başkanlık sistemi tek adam rejimi midir? Monarşi olan sistemlerde başkanlar temsili başkandır. Hükümette aktif değildirler. Tamamen başkanlık sistemiyle yönetilen rejimlerde ise devlet başkanı halk tarafından yürütmenin başı olarak seçilir. Bu tür yönetimlerde devlet başkanı ile hükûmet başkanı arasında ayrım yoktur. İlk sorduğumuz sorunun cevabına gelecek olursak ”Yürütme organı tek kişinin kontrolündedir”.

Sürekli gündemimizde olan gece atamaları ve yeni kanunlar sistemin bir parçası mıdır? Sistemin en üst basamağından alındığına göre parçası değil temel taşı budur.

 

Parlamenter Sistem ve Başkanlık Sistemi

Gelecek seçimlerdede öngörüldüğü üzere Başkanlık Sistemi’nin kaldırılacağı Parlamenter Sisteme geçileceği dikkat çekmektedir. Türkiye Başkanlık Sistemi’ne reaksiyon veremedi, kabullenemedi, tutturamadı. Yıllar boyunca süren siyasette acı-tatlı birçok örneği var kuvveti tek bir yerde toplamak Türkiye’de başarısız olunacağı şuan olduğu gibi birçok eleştiri ile karşılaşılacağı göz önünde bulundurulmalıydı.

Dünya’da birçok ülkede uygulanan Başkanlık sistemi ABD, Japonya, İran, Brezilya vs. birçok ülkede kullanılmaktadır. ABD her eyaletin kendi seçtiği eyaletlerin seçici kurulu adı verilen seçimlerden sonra bu kurul Başkan ve Başkan yardımcısını seçer. Japonya’da ise bu durum yerel yönetimlerde başkanlık sistemi hükümette ise parlamenter sistem olarak karşımıza çıkmaktadır.

Görülen o ki önümüzdeki 5 yıl içerisinde Türkiye Siyasetinde yeni bir dönem oluşacak ve mevcut birçok sistemde değişimler görülecek. Siyasetçilerimiz sistemler ile çözüm yapadursunlar halka sıra gelince diğer konular konuşulacaktır.

Avatar

Oğuzhan Işık

Merhaba adım Oğuzhan IŞIK 23 yaşındayım ve Ankara'da yaşıyorum. Atatürk Üniversitesi 2. sınıf Sağlık Yönetimi öğrencisiyim.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.