Hepimizin hayatı anlamlandıran şeyi farklıdır ama bir şeyler bize yaşamayı anlamlı kılar. Camus yaşamanın absürt olduğunu ama bu absürtlüğün kabullenilerek yaşanması gerektiğini söylemesi ya da Nietzsche’nin nihilizm çağındayız ama bu hayattan kopmamıza sebep olmaz demesi de hayata karşı fikrimiz ne olursa olsun bir anlama tutunduğumuzu göstermektedir.
Bazıları için hayatın anlamı ya da tutkusu metafizik bir şey iken bazıları için tutku bir eylemden ibaret bile olabilir. Yaşar Kemal’in Üç Anadolu Efsanesi kitabının Alageyik destanındaki Halil’in tutkusu geyik avlamaktır ve geyik avlama tutkusu hayatı anlamlandırma şekli olduğu için diğer sevgileri geri planda kalmaktadır. Bu durumuzu Nazım Hikmet şu mısralar ile anlatır;
Ve dışında bu safın
Toprak ve sen
Bana kafi gelmiyorsunuz.
Halbuki sen harikulade güzelsin
Toprak sıcak ve güzeldir.
O saf Nazım için yaşama sebebidir, yaşamı anlamlı kılma şeklidir, o sebep aslında Nazım’ı Nazım yapan şeydir. O safın içerisinde olmayan bir Nazım Nazım olmadığı gibi, geyik avlamayan Halil de Halil değildir.
İnsanın bu türden tutkusu insanı fazlasıyla şekillendirir. En önemli etkisi mutluluk yönündendir. Mutluluğumuz tutkumuza ulaşmak ile doğru orantılı olduğundan tutkumuzun hangi alemde olduğu fazlasıyla önem kazanır. Fizik aleme dair tutkularımız ulaşılınca bizi fazlasıyla mutlu edebilir ama fizik değişime tabi bir şeydir. Kindi üzüntünün temel sebebinin istenilen şeyin elde edilememesinin ve eldeki şeyin yitirilmesinin olduğunu söyler. Fizik dünyası üzerinde oluşturduğumuz tutkumuz ya da hayat amacımız elimize hiç geçmeyebilir çünkü hayat her istenilene ulaşılan bir alan hiç olmamıştır. Ulaştığımız zaman ise elimizden hiç gitmeyeceğine, kaybetmeyeceğimize dair bir kesinliğe sahip değilizdir çünkü evren kendi içinde bir değişimi barındırır. Hayat amacı av olan Halil avlayamaz ise hayattan tat alamaz, tutkusunu yaşamanın verdiği mutluluğu ve belki normal bir mutluluğu da hissedemez. Değişen şeyin tutkusu bize mutsuzluk tattırırken değişmeyen şeyin tutkusu bize mutluluğunu tattırır.

Ömer Faruk Işık

Ömer Faruk Işık

Necmettin Erbakan Üniversitesi Felsefe Bölümü

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.